Are you a webmaster? Find out how to easily add Textise to your web site.


This page has been Textised!
The original page address was https://www.nrc.nl/nieuws/2019/06/17/hongkong-blijft-betogen-ook-na-knieval-a3963945?share=1

N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.

Massaal de straat op – ook na concessie
Hongkong  Het zaterdag aangekondigde uitstel van de omstreden uitleveringswet aan China betekent geen afstel. Beijing wil niet de indruk wekken dat demonstreren werkt.

[Image: Naar schatting van de organisatie demonstreerden zondag 2 miljoen inwoners – op een inwonertal van 7 miljoen – tegen een omstreden uitleveringwet.]  
Naar schatting van de organisatie demonstreerden zondag 2 miljoen inwoners – op een inwonertal van 7 miljoen – tegen een omstreden uitleveringwet.  Foto AFP  

Carrie Lam, de hoogste leider van Hongkong, doet alles behalve waar de bevolking van Hongkong echt om vraagt. De betogers die zondag opnieuw massaal de straat opgingen, willen dat Carrie Lam een omstreden wet intrekt en dat ze aftreedt – maar voor die eisen blijft Lam doof. Demonstranten gingen deze maandag daarom weer de straat op in de Chinese ‘Speciale Bestuurlijke Regio’. Dit terwijl Lam zaterdagochtend op een persconferentie een enorme concessie leek te doen. Ze stelde voor onbepaalde tijd de behandeling uit van de wet die het mogelijk moet maken verdachten uit te leveren aan China.

Zondagavond maakte ze nog een gebaar: ze bood haar excuses aan voor aanvaringen tussen de politie en demonstranten van afgelopen woensdag. Daarbij raakten zeker tachtig mensen gewond. Maar de omstreden wet voorgoed naar de prullenbak verwijzen doet ze niet. Ook aan de luide roep om haar aftreden geeft ze geen gehoor.

Lam, die door veel inwoners van Hongkong wordt gezien als een marionet van Beijing, maakte op de persconferentie meermaals glashelder dat ze de wet vooral beter wil uitleggen en hoogstens op punten zal aanpassen. Maar die wet is er voor goede redenen, meent ze, dus die móét er komen. Het is daarom zo goed als ondenkbaar dat zij deze alsnog gaat schrappen: dan is het nog waarschijnlijker dat ze eerst zelf aftreedt.

Beijing kan alleen maar diep ongelukkig zijn over de laatste ontwikkelingen in de voormalige Britse kroonkolonie, waarover het in 1997 weer de controle kreeg. Misschien zullen de Chinezen Lam laten vallen, maar dan ziet heel Hongkong ook meteen dat demonstreren loont. En, erger nog, dat bericht zal de bevolking van China dwars door de censuur heen toch ook bereiken. Dat wil Beijing koste wat kost voorkomen.

Bij de zogeheten Paraplurevolte van 2014 kwam ook al heel veel woede tegen de steeds dominantere rol van China in Hongkong naar boven, maar Beijing kwam toen met de schrik vrij: van de eis van de demonstranten voor een meer democratisch kiessysteem kwam niets terecht.

Wachten op moeheid
Het uitstel van de uitleveringswet nu lijkt een tactische manoeuvre om deze later alsnog door te kunnen voeren. Dan is de aandacht hopelijk verslapt, en is de bevolking van Hongkong moe van het onderwerp. Maar of dat gaat lukken, is zeer de vraag. Daarvoor zijn de mensen in Hongkong niet alleen te boos, maar ook te achterdochtig en te goed geïnformeerd.

Dat bleek ook toen zondag niet 1 miljoen, maar volgens de organisatoren zelfs bijna 2 miljoen demonstranten de staat op gingen: het dubbele aantal van de zondag ervoor. Een ongekend hoog aantal ook, zeker aangezien Hongkong maar 7 miljoen inwoners telt. De officiële schattingen vielen overigens aanzienlijk lager uit: 340.000 deelnemers volgens de politie. Ook vorige week zondag telde zij vier keer minder betogers dan de organisatie.

Parlementslid Leung Yiu-chung, een tegenstander van Lam, zei zaterdag al dat de wet definitief van tafel moet; met minder neemt hij geen genoegen. „Carrie Lam moet natuurlijk aftreden”, voegde hij daaraan toe, terwijl hij wegrende naar een volgende bijeenkomst.

Veel andere middelen dan demonstreren en staken heeft de bevolking van Hongkong ook niet in handen. De oppositie vormt een minderheid in het parlement. Dat komt doordat het kiesstelsel in Hongkong de pro-Beijing-partijen vrijwel automatisch de meerderheid bezorgt.

Moord in Taiwan
De eerdere haast om de wet door te drukken verklaart Lam uit haar wil om een Hongkongse man die een gruwelijke moord pleegde in Taiwan op tijd te kunnen uitleveren, voordat hij op vrije voeten gesteld zou moeten worden. In Hongkong kon hij niet worden vervolgd voor moord, alleen voor witwassen. Taiwan heeft echter laten weten hoe dan ook niet om de uitlevering te vragen, dus dit argument is zwak.

De moordzaak lijkt een excuus om er een wet door te drukken die Beijing om heel andere redenen graag ziet: Beijing zou de wet willen gebruiken om politieke dissidenten in China gevangen te zetten. Met de wet zou de ‘brandmuur’ tussen het rechtssysteem in Hongkong en dat in China verdwijnen.

Lam zei het erg te vinden dat afgelopen week sprake is geweest van zo veel geweld en onrust. Mede om dat geweld niet verder te laten escaleren, ziet ze voorlopig af van verdere behandeling van de wet. Dat zou betekenen dat het gebruik van geweld effectief kan zijn. Nadat 1 miljoen mensen vreedzaam demonstreerden gebeurde er immers niets, maar na het geweld stelde Lam de wet opeens uit.

Lam wil demonstranten die nu nog vastzitten, niet vrijlaten. Ze wil ook de term „rellen”, waarmee ze steeds de demonstraties heeft omschreven, niet laten vallen. Dat laatste is relevant, omdat op ‘relschoppen’ een gevangenisstraf staat van maximaal tien jaar.

Het geeft aan dat Lam niet vergevingsgezind is, en vroeg of laat de demonstranten alsnog zwaar wil kunnen straffen. Dat gebeurde ook toen leiders van de Paraplurevolte achter de tralies verdwenen zonder dat ze geweld hadden gebruikt.

Lam lijkt het wetsvoorstel louter uit te stellen om de crisis te bezweren, zonder echt iets toe te geven. Haar tegenstanders doorzien dat. Daarmee wordt de stemming er alleen maar grimmiger op, en het is nog maar de vraag of Lam de crisis overleeft.

Interview Chinese ambassadeur p.6-7 
Joshua Wong, de studentenleider die uitgroeide tot het gezicht van de Paraplu-revolte in Hongkong in 2014, is maandag vrijgelaten. Dat is een maand eerder dan gepland. Wong riep direct na zijn vrijlating op tot intrekking van de uitleveringswet en het vertrek van Carrie Lam. Hij werd begin dit jaar met negentien anderen opgepakt voor zijn rol in de protesten van 2014 en kreeg drie maanden cel.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 17 juni 2019
Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 17 juni 2019
Opmerkingen? Mail ons
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt. U kunt ons ook anoniem een tip geven.


Toevoegen aan
+  verzameling
Meest gelezen
Lees ook deze artikelen


    Textise: Back to top

    This text-only page was created by Textise (www.textise.net) © Textise - CPC LLC
    To find out more about our product, visit Textise.org.