Are you a webmaster? Find out how to easily add Textise to your web site.


This page has been Textised!
The original page address was https://www.ftm.nl/artikelen/follow-the-money-selecteert-16-jun-2019?share=1

16 juni 06:00 - [Image: clock]   7 MIN.   Follow the Money selecteert
    Ook deze zondag selecteert de redactie van FTM de beste stukken uit andere media van de afgelopen week. Een week zonder steenkool, de Britten deden het. Hoe? En wat komt er eigenlijk terecht van de mooie beloftes die overheden steevast doen nadat misstanden aan het licht zijn gekomen? Maar ook: is de Brexit de sluipmoordenaar van bestaande milieuwetgeving in het VK? Veel plezier met lezen, en prettig weekend.

    Kinderarbeid niet uit chocola te krijgen
    Nikki Sterkenburg – Mars, Nestlé en Hershey beloofden twee decennia geleden al geen cacao meer te zullen gebruiken die was geoogst met behulp van kinderarbeid. Maar nog steeds wordt veel chocola die wij kopen, wel zo geproduceerd – deels doordat grote producenten van chocoladerepen nog steeds geen idee hebben van welke plantages hun cacao afkomstig is.

    De Washington Post ging bij een bekende cacaoplantage in Ivoorkust langs en trof er jongens van 13, 14 en 15 jaar aan. Die constatering is droevig. Mooie longread over ambities die niet worden gehaald en een industrie die maar niet verandert.

    RTL doet nu ook aan gamification        
    Rufus Kain – Na de Volkskrant en Vers Beton komt nu ook RTL met een journalistieke game. In dit armoede-game proberen spelers de maand door te komen met een beperkt budget. Je kunt het spel spelen als alleenstaande of als gezin. In beide gevallen blijkt het moeilijk de maand in de plus te eindigen, ook (en soms juist) als je zo weinig mogelijk uitgeeft. De armoede-game is deel van een groter onderzoek van RTL Nieuws naar armoede onder werkende Nederlanders.

    Gamification is de afgelopen jaren in veel sectoren een populair middel, bedoeld om engagement door klanten of werknemers te verhogen. Er valt wat voor te zeggen, gameontwikkelaars zijn experts in het maken van onweerstaanbare producten waar de journalistiek van kan leren, zeker in het tijdperk van online media.

    Hoe het Verenigd Koninkrijk zijn energieopwekking in 10 jaar transformeerde
    Ties Joosten –Onlangs kwam het Verenigd Koninkrijk voor het eerst sinds het einde van de negentiende (!) eeuw een week door zonder ook maar een grammetje steenkool te verbranden. Dat is huge news! Dit is het land waar de industriële revolutie ontvlamde, met steenkool als brandstof. Hier begon dus de klimaatcrisis — en nu zet het land een goede stap in de richting van het oplossen ervan. 

    Hoe kregen de Britten dit voor elkaar? In dit prachtige interactieve verhaal maakt Carbon Brief inzichtelijk hoe het Verenigd Koninkrijk stap voor stap afscheid nam van zijn kolencentrales en overging op andere vormen van elektriciteitsopwekking. Ik raad je zeer aan om dit verhaal te lezen, al was het maar omdat dit verhaal tienduizenden euro’s gekost moet hebben. Volgens de makers kostte het meer dan een jaar, zes datasets, duizend regels code en honderdduizenden datapunten om dit verhaal te maken. Ik zou zeggen: gun ze je click. 

    (Voor de inhoudelijke discussie: het Verenigd Koninkrijk heeft relatief weinig energie-intensieve industrie, veel kerncentrales en de CO2-intensiteit van geïmporteerde elektriciteit — onder meer uit Nederland — is in het verhaal van Carbon Brief niet meegenomen.)

    Beloofde beterschap na rampen blijft vaak uit, blijkt uit nieuwe serie Promises Made
    Joost Ramaer – Kwesties onderzoeken door het spoor van het geld te volgen is een zwak punt van de journalistiek, in elk geval in Nederland. Omdat er te weinig journalisten zijn die van geldstromen hun specialiteit hebben gemaakt. De follow-up is een ander zwak punt. Te vaak berichten media over een belofte, een nieuw project of een nieuwe wet, zonder daarna in de gaten te houden wat daar in de praktijk van terechtkomt.

    Lofwaardig is daarom een nieuw initiatief van The New York Times, een serie artikelen onder het motto Promises Made. Drie afleveringen zijn er inmiddels verschenen (in mei en juni). De krant stuurt zijn verslaggevers op pad om uit te zoeken wat er een paar jaar later aan resultaten valt te melden. Je raadt het al: veel te weinig.

    De laatste aflevering, van 6 juni, gaat over een ramp met een veerboot in Zuid-Korea. Op 16 april 2014 kapseisde de Sewol, waarbij 250 mensen verdronken. Het schip bleek onverantwoord zwaar en slordig te zijn beladen. De Koreaanse autoriteiten ontdekten dat scheepsinspecteurs structureel de andere kant op keken of zich zelfs lieten omkopen. De overheid beloofde beterschap. De regels en het toezicht op belading werden aangehaald. Vijf jaar later blijkt dat weinig te hebben uitgehaald, ontdekten de verslaggevers van de Times. Nog steeds varen er te veel slecht onderhouden en overbeladen schepen uit.

    Hetzelfde geldt voor de ramp met de Grenfell Tower in Londen. Twee jaar later zijn nog altijd duizenden flatgebouwen in Londen bekleed met licht ontvlambaar isolatiemateriaal. Idem met het vredesakkoord tussen de FARC-rebellen en de Colombiaanse overheid. Tweeëneenhalf jaar later zijn drieduizend andere rebellen weer aan het vechten, onder meer omdat vele afgelegen dorpen in het voormalige FARC-gebied nog altijd wachten op de scholen, wegen en aansluiting op het elektriciteitsnet die de staat had beloofd.

    Promises Made heeft een eigen vorm. Elke aflevering begint met een opsomming van de voornaamste conclusies. Daarna volgt een korte uiteenzetting van de casus die tot de beloften leidde. Vervolgens worden de conclusies stuk voor stuk verder uitgewerkt. Zo krijgt de lezer snel en gemakkelijk antwoord op de vraag: zijn de beloften ingelost?

    Nee dus, tot dusver. Althans: volstrekt onvoldoende. En dat verschijnsel beperkt zich niet tot dat malle Engeland, met zijn Brexit en zijn gammele bescherming van de zwakkeren. Het doet zich overal op aarde voor, getuige de eerste drie voorbeelden. Promises Made vervult dus een even treurige als nuttige taak.

    Hoorzitting NVJ moet munitie verzamelen voor betere freelance tarieven
    Joost Ramaer – De Vlaamse uitgevers de Persgroep en Mediahuis hebben de afgelopen tien jaar een duopolie in dagbladen opgebouwd in Vlaanderen en Nederland. Een week geleden deed Follow the Money uit de doeken hoe die dominantie tot stand kon komen – mede dankzij bijna een miljard euro aan Belgische staatssubsidie – en wat daarvan de consequenties zijn.

    Structurele onderbetaling van freelance journalisten en fotografen is een van de meest in het oog springende gevolgen. Vooral de regionale Nederlandse kranten van de Persgroep, die in hun stad of streek meestal een monopolie hebben, betalen freelancers zo weinig dat ze daarvan niet kunnen leven. Met steun van hun vakbond NVJ voeren zij al geruime tijd actie voor betere tarieven.

    Twee van hen, Britt van Uem en fotograaf Ruud Rogier, zijn een rechtszaak begonnen tegen de ‘Uitpersgroep’, zoals de bijnaam van de marktleider in Nederland inmiddels luidt. Het zal nog wel een paar maanden duren voordat de Amsterdamse kantonrechter tot een vonnis komt. Intussen blijft veel onduidelijk. Verdienen freelancers voor landelijke dagbladen echt zoveel meer dan hun regionale collega’s, zoals beide partijen betogen? En hoe ver wijken de officiële tarieven af van wat freelancers in de praktijk betaald krijgen?

    Daarom houdt de NVJ samen met andere belangenclubs op donderdag 20 juni van 10.00 tot 14.00 uur een hoorzitting in het parlementaire perscentrum Nieuwspoort over het thema Noodzaak en urgentie collectief onderhandelen voor zelfstandige (foto)journalisten. Die is mede bedoeld om munitie te verzamelen voor vragen over dit onderwerp aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ingrid van Engelshoven tijdens haar Algemeen Overleg met de Tweede Kamer, precies een week later. Allen, met name freelance journalisten, zijn welkom om hun steentjes aan deze fact finding mission bij te dragen. Je kunt je opgeven via de Nederlandse Vereniging van Journalisten.

    Het geld klotst tegen de plinten bij We Company
    Nikki Sterkenburg – We Company is op dit moment de hoogst gewaardeerde startup in de VS, met een omzet die in vier jaar tijd groeide van 75 miljoen naar 1,8 miljard dollar. Hun businessmodel? We Company (eerder ook wel bekend als We Work) huurt grote kantoorruimtes, splitst deze en verhuurt ze door aan kleinere ondernemers en startups. Waar het kantoorruimte in Manhattan betreft, is We Company op dit moment de grootste huurder.

    Het geld lijkt er tegen de plinten te klotsen, gezien de personeelsfeestjes waar The Red Hot Chili Peppers optreden en Ashton Kutcher een praatje houdt. Werknemers spreken tegenover het New York Magazine van een wilde cowboycultuur: ‘It was just so much everything,’ vertelt een oud-medewerker. ‘Alcohol, drugs – there was not a lot of food. That was the only thing there wasn’t a lot of.’ Fascinerend inkijkje in een bedrijf dat de vastgoedmarkt verandert, maar tegelijkertijd vorig jaar wel een verlies leed van 1,8 miljard dollar.

    Britse milieuwetten ‘stilletjes afgezwakt’ met komst Brexit
    Vincent Harmsen – Ter voorbereiding op de Brexit worden in het Verenigd Koninkrijk momenteel duizenden pagina’s EU-wetgeving overgeschreven in de Britse wetboeken. The Guardian bericht dat daarbij wetgeving die pesticiden reguleert, zou worden afgezwakt. Volgens de Britse krant is in het Verenigd Koninkrijk tot wel 80 procent van alle bestaande milieuwetgeving afkomstig uit Brussel. Bij het overzetten van de wetten zou weinig controle worden betracht door het Britse parlement.

    De krant baseert zich op onderzoek van de Universiteit van Sussex. Het zou onder meer gaan om het verbod op zogeheten ‘hormoonverstorende’ pesticiden, dat nu dreigt te sneuvelen. In de Europese Unie worden bestrijdingsmiddelen met bepaalde schadelijke eigenschappen per definitie verboden. Daarvoor hoeft geen onderzoek te worden gedaan naar de mate waarin mensen eraan worden blootgesteld. Dit gebeurt onder meer bij kankerverwekkende en hormoonverstorende stoffen. 

    Volgens de krant kan het afzwakken van de regels te maken hebben met beoogde vrijhandelsgesprekken tussen het Verenigd Koninkrijk, Canada en de Verenigde Staten. Zowel Canada als de VS staan uiterst sceptisch tegenover de Europese pesticidewetgeving. Zij vinden het verbieden van pesticiden uit voorzorg zoals de Europese Unie doet ‘onwetenschappelijk’.

    Ministerie van Justitie & Veiligheid: ‘veilige werkomgeving’ of bolwerk van ambtsdwang?
    Liset Hamming – ‘Zorgelijk’, ‘onacceptabel’, ‘bizar’: een greep uit de reacties op de aangifte tegen ambtenaren van het ministerie van Justitie & Veiligheid. Deze ambtenaren ‘lekten’ eind 2017 informatie naar onderzoeksjournalist bij Nieuwsuur Bas Haan en brachten daarmee de oneigenlijke druk van beleidsambtenaren op het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) aan het licht. De klokkenluider, die overigens niet zelf naar buiten kwam met deze informatie, werd ‘goeddeels’ in het gelijkgesteld en zelfs bewonderd door de minister van Justitie & Veiligheid, Ferdinand Grapperhaus.

    Volgens het ministerie zijn er na de WODC-affaire twintig incidenten aan de Rijksrecherche voorgelegd, maar heeft alleen het ‘lekken’ in de WODC-affaire geleid tot aangifte. Het gaat in al deze incidenten om het schenden van het ambtsgeheim: het openbaar maken van geheime informatie waarvan je vanuit het ambt dat je bekleedt ‘wist of moest vermoeden’ dat je die niet mocht delen met derden, is strafbaar. Bij het strafrechtelijk onderzoek dat nu van start gaat, zal het vooral gaan over de 'goede trouw' van deze ambtenaren. Staat de schending van de geheimhoudingsplicht – en de gevolgen daarvan –  in redelijke verhouding tot het algemeen maatschappelijk belang dat de openbaarmaking diende? Omdat de klokkenluider ‘goeddeels’ in het gelijk is gesteld, zou je denken van wel. Bovendien verzekerde minister Grapperhaus vorig jaar dat hij geen voorstander is van ‘een cultuur’ waarbij onderzoek naar de bronnen plaatsvindt. Hoge ambtenaren binnen het ministerie en het Openbaar Ministerie denken daar dus anders over.

    Onderaan het artikel is de correspondentie tussen Bas Haan en het ministerie van Justitie & Veiligheid te lezen. Het integraal plaatsen van correspondentie en andere documenten doet Nieuwsuur op wel meer plekken in dit dossier, zodat we bijvoorbeeld ook de interne klacht van de klokkenluider kunnen inzien.

    William Happer voert voor Trump strijd tegen ‘klimaatgekte’
    Peter Hendriks – Trumps National Security Council heeft een natuurkundige in dienst om te strijden tegen het idee dat CO2 leidt tot opwarming van de aarde: William Happer. Wat deze man zoal doet om op te boksen tegen de consensus dat CO2 de aarde opwarmt, wordt duidelijk uit een aantal mails die zijn opgevraagd via de Freedom of Information Act (de Amerikaanse wob). Dit verzoek werd gedaan door milieubeschermingsorganisatie Environmental Defense Fund.

    Happer blijkt samen te werken met het Heartland Institute, een denktank die het gevaar van CO2 ontkent. In de mails wordt onder meer gesproken over manieren om Happers paper over de effecten van CO2 in de atmosfeer onder een wijder publiek te verspreiden. Ook blijkt Happer te mailen met de top van NASA, de ruimtevaartorganisatie die zich tevens bezighoudt met opwarming van de aarde. Hij liet in een mail aan James Morhard, NASA’s deputy administrator, weten zich grote zorgen te maken over indoctrinerende uitingen over de opwarming op de site van NASA. Met name kinderen zouden beïnvloed kunnen worden door deze uitingen van ‘slechte wetenschap’.

    Happer schuwt bizarre vergelijkingen niet. ‘De uitstoot van CO2 wordt ondertussen net zo gedemoniseerd als die arme Joden onder Hitler,’ schrijft hij in een van zijn mails. Happer is van de school die CO2-uitstoot ziet als een groot goed voor de aarde, omdat het tot vergroening zou leiden.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur  Redactie Gevolgd door 263 leden

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?    Stuur een tip
    Annuleren
    deel deze  quote
    Platform voor onderzoeksjournalistiek
    Website door:

    Hosting door:

    Jawel, ook FTM gebruikt cookies. Ook cookies van derde partijen, met strikte inachtneming van jouw privacy. Niet om bij commerciële partijen in het gevlij te komen, maar om de website te verbeteren. Meer weten? Zie ons cookiebeleid.



    Textise: Back to top

    This text-only page was created by Textise (www.textise.net) © Textise - CPC LLC
    To find out more about our product, visit Textise.org.