Are you a webmaster? Find out how to easily add Textise to your web site.


This page has been Textised!
The original page address was https://www.ftm.nl/artikelen/fastned-deel-8?share=1

Follow the Money bestaat dankzij een grote groep betalende leden. Zo lezen inmiddels al 12.500 leden artikelen als 'Een goedkoop vliegticket komt niet uit de lucht vallen' en 'Victor Halberstadt: de judas van Nina Brink'.

Probeer jij ons een maand uit?

GEEF MIJ EEN MAAND FTM OP PROEF
Amsterdam, 21 juni 2019: Ceo Michiel Langezaal van Fastned luidt de gong op de Amsterdamse beurs. Met de gongslag viert de uitbater van een snellaadnetwerk voor elektrische wagens de recente opname in de AEX-Index.
© ANP / Koen van Weel

12 augustus 09:00 - [Image: clock]   7 MIN.   Fastned is niet zo snel als het doet voorkomen
    Innovatief zijn en snel groeien, dat is de doelstelling bij laadpalenbedrijf Fastned. Een prachtige ambitie, maar de halfjaarcijfers laten een ander verhaal zien. En dan zit de concurrentie het bedrijf ook nog eens op de hielen. FTM-huisanalist Roel Gooskens toont weinig compassie met de mannen achter dit bedrijf, die in zijn ogen de boel structureel misleiden.

    Op 30 juli publiceerde het elektrische laadpalenbedrijf Fastned zijn halfjaarcijfers. Normaal gesproken niks bijzonders, maar dit was de eerste officiële publicatie sinds de onderneming genoteerd is aan de Euronext.

    De eerste noteringsdagen vanaf 21 juni verliepen nogal opmerkelijk: de koers ging fors op en neer. Van tien euro naar 52,99 euro op de eerste dag, om vervolgens weer af te zakken naar ongeveer 13 euro vandaag. Over deze introductie schreef ik al eerder; nu de rust weer wat lijkt teruggekeerd, is het tijd om de balans op te maken.

    Dossier: Fastned
    Dit is alweer het achtste artikel dat Roel Gooskens schrijft over de onderneming Fastned, en er gaan er vast nog wel meer volgen. Waarom toch zoveel aandacht voor zo'n klein onderneminkje dat over heel 2018 een omzet boekte van 1.344.430 euro? Gooskens: ‘Het gaat mij niet zozeer om het bedrijf zelf; laadpalenonderneming Fastned is vooral een goed verhaal om heel veel van te leren. Want hoe werkt het nou precies, waarop wordt een onderneming beoordeeld door particulieren en professionele beleggers?’

    In dit dossier neemt Gooskens je mee in een zoektocht door saaie documenten als jaarverslagen en beursprospectussen. Hier valt voor professionals vaak de kern van een onderneming te vinden. Wil je in vijf mails bijgepraat worden over dit bedrijf? Abonneer je dan op de gids:

    Door je te registreren stem je in met ons privacy- en cookiebeleid

    Wil je er als gemiddelde particulier achterkomen hoe het er met een onderneming voorstaat, dan ben je voornamelijk aangewezen op persberichten, interviews en opmerkingen van bestuursleden. Bij Fastned hebben ze dat goed begrepen: de goednieuwsshow — ‘wij zijn groen en groeien hard’ — herhaalt zich keer op keer. 

    Die boodschap spreekt met name particuliere beleggers erg aan: tot nu toe hebben dit soort beleggers bijna 45 miljoen aan Fastned geleend, via groene obligaties die een rendement van 6 procent beloven. Dat rendement lijkt mooi, maar er kleven exceptioneel grote risico’s aan deze lening — iets dat de bazen van Fastned goed weten te maskeren.

    Een goed voorbeeld van desinformatie was de kop boven het persbericht dat de halfjaarcijfers van 30 juli vergezelde: ‘Omzet groeit met 230 procent’, stond er te lezen. Dat klinkt erg goed, maar hier had ook kunnen staan: ‘Volumes over het tweede kwartaal slechts 5 procent hoger dan die over het eerste kwartaal.’

    De pijnlijke trendbreuk is geen goed nieuws, en wordt dus weggemoffeld. Dat is iets dat je voortdurend bij deze onderneming tegenkomt. Laten we deze recente groeicijfers nu eens nader analyseren en bezien welke andere problemen zich bij Fastned aandienen op het gebied van concurrentie en financiën.

    Amper groei
    Ondernemingen zullen altijd proberen de buitenwereld ervan te overtuigen dat de onderneming groeit volgens verwachting: groei is heilig. Fastned afficheert zich dan ook al jaren als een bedrijf dat heel erg snel groeit, en daarom ook veel kapitaal nodig heeft. Omdat Fastned niet zelfstandig de essentiële ontwikkelingen over het tweede kwartaal beschrijft, heb ik van een aantal kerngetallen de uitkomst van het eerste kwartaal afgetrokken van die van het eerste halfjaar, om zo te bezien of er wellicht sprake was van een versnelde of vertraagde groei.

    De omzet per station daalde in het tweede kwartaal met zo’n 8 procent ten opzichte van het eerste kwartaal

    Welnu: uit de op 30 juli gepubliceerde halfjaarcijfers blijkt dat de groei in verkochte kWh over het tweede kwartaal van 2019 ten opzichte van het eerste kwartaal van 2019 slechts zeer beperkt is. Werd in het eerste kwartaal in totaal 1520 MWh bij Fastned ‘getankt’, in het tweede kwartaal was dat 1599 MWh. De groei was kwartaal op kwartaal dus maar zo’n 5 procent. Dit terwijl medeoprichter Bart Lubbers in februari nog in de Volkskrant zei dat Fastned zijn omzet ieder jaar wil verdrievoudigen — wat betekent dat het bedrijf kwartaal op kwartaal een gemiddelde groeidoelstelling heeft van 30 procent. Dit doel wordt min of meer herhaald in de prospectus, waar op bladzijde 81 het volgende wordt gesteld:

    ‘This is also demonstrated by Fastned’s monthly and quarterly revenue growth (average month-on -month revenue growth of c. 10% in 2018) following and, in percentage terms, exceeding the FEV sales growth in the Netherlands (average month-on-month FEVs growth in the Netherlands of c. 5% over the 2017 and 2018 period).’

    De magere groei is des te opvallender omdat het aantal actieve klanten eind juni 2019 met 14,8 procent is gestegen ten opzichte van eind maart 2019. Het aantal laadstations was eind juni met 102 zo’n 13 procent hoger dan eind maart met 90 stations.

    Anders gezegd: de omzet per station daalde in het tweede kwartaal met zo’n 8 procent ten opzichte van het eerste kwartaal. Wanneer je eerlijk met je aandeelhouders en obligatiehouders communiceert, leg je uit hoe ernstig dit is. Maar in plaats daarvan publiceert Fastned een luchtige verklaring: 

    ‘As we have seen in previous years, growth in Q2 was somewhat slower compared to Q1. One of the drivers behind this seasonality is that higher temperatures make cars require more energy in winter and comparatively less in summer.’ 

    Zover ik me kan herinneren is er bij Fastned nog nooit gesproken over seizoenseffecten op de omzet. Als het seizoen al een belangrijke rol speelt in de afzet van Fastned, dan had dit ook moeten worden vermeld in de recente prospectus bij de beursgang. Voor een onderneming die met 30 procent per kwartaal moet groeien om zijn targets voor de middellange termijn te halen, is deze onderbreking van de trend zeer, zeer zorgwekkend.

    Fastned mocht op de laatste dag van juli nog een stevige dreun incasseren

    Dit zeer zwakke groeicijfer zal ervoor zorgen dat institutionele beleggers een afwachtende houding zullen aannemen en hoogstwaarschijnlijk voorlopig niet zullen intekenen op een broodnodige aandelenemissie van Fastned.

    Concurrentie schakelt door
    Om het nog een beetje erger te maken, mocht Fastned op de laatste dag van de maand juli nog een stevige dreun incasseren. De Raad van State oordeelde namelijk dat ook benzinestations snellaadpalen mogen plaatsen bij hun stations langs de snelweg. Fastned heeft altijd verkondigd dat zij een soort alleenrecht hadden op snellaadstations langs de Nederlandse snelwegen; deze uitspraak maakt nu dat alle benzinestations aan de Nederlandse snelwegen snelladers kunnen plaatsen — en daarmee vol kunnen gaan concurreren met het laadpalenbedrijf.

    Ondernemingen besteden in het algemeen in hun berichtgeving weinig tot geen aandacht aan de rol die concurrenten spelen in hun markt. Dat zul je als belegger of geïnteresseerde buitenstaander vooral zelf uit moeten zoeken. De beste manier is om op Google te gaan zoeken met termen zoals ‘nieuwe toetreder laadpalenmarkt’ of ‘prijzen elektrisch laden langs de snelweg’. Het bezoeken van websites van de bekende concurrenten zoals Shell, BP, Total, Nuon of Allego is ook zinvol. 

    Een rondje langs de velden maakt één ding heel duidelijk: de prijzenslag om de gunst van de elektrische rijder lijkt nu vol los te barsten. Fastned rekent de gemiddelde klant 59 cent per kWh. Word je — tegen betaling van 11,99 euro per maand — een zogeheten Gold Member, dan betaal je 35 cent per kWh. Vanaf een afname van 50 kWh per maand wordt dit interessant. 

    Fastned merkt zelf op zijn site op dat 59 cent per kWh betalen het meest populair is bij zijn klanten. Dit blijkt ook uit de omzetcijfers van het bedrijf, waar een gemiddelde opbrengstprijs per kWh kan worden berekend van bijna 50 cent (dat is ongeveer 59 cent inclusief btw). Daarmee is Fastned al met al veel duurder dan de Tesla Superchargers, waar Teslarijders slechts 25 cent per kWh betalen

    Tesla heeft nu ruim 1600 laadstations verspreid over de hele wereld. Dit aantal groeit nog steeds. In Nederland heeft Tesla 23 stations, die gemiddeld een veel grotere laadcapaciteit hebben dan Fastned’s 90 stations in Nederland. Volgens de cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) was eind juni 2019 zo’n 38 procent van de ruim 62.124 elektrische auto’s in Nederland van het merk Tesla. Deze zullen veelal het Fastned-netwerk mijden.

    De prijs van de concurrenten ligt al snel 25-35 cent per kWh lager

    Ionity, een samenwerking tussen grote automobielfabrikanten en Shell, rekent in heel Europa 8 euro per ‘tankbeurt’. Bij een tankbeurt van 23 kWh (de hoeveelheid die in 10 minuten kan worden afgenomen) komt dat overeen met 35 cent per kWh. Ionity heeft momenteel 2 stations operationeel in Nederland, en heeft er 4 in aanbouw. Eind volgend jaar ambieert Ionity 400 stations te hebben in Europa.

    Vanaf 1 augustus gooit ook Shell in Nederland de knuppel in het hoenderhok. Shell heeft de ambitie om in Nederland 200 snellaadpalen te plaatsen met ieder een capaciteit van 150 kWh. In totaal zullen deze 200 laadpalen een gezamenlijke oplaadcapaciteit hebben van 30.000 kWh. Juni 2019 had het Fastned volgens bladzijde 85 van de prospectus een netwerk met een gezamenlijke capaciteit van 20.350 kWh. Ongeveer 20 procent van deze capaciteit stond in Duitsland. Dit betekent dat het netwerk van Shell Recharge in de toekomst 80 procent groter wordt dan het huidige Fastned-netwerk in Nederland. Om klanten naar de huidige 7 Shell Recharge stations (en het zeer groot aantal nog te bouwen stations) te lokken, is het tarief vanaf 1 augustus gehalveerd tot 35 cent per kWh.

    Ook Allego, de partner die voor Shell snellaadpalen plaatst en beheert, voorziet een zeer snelle groei bij Shell Recharge in de nabije toekomst. De uitspraak van de Raad van State zorgt dat Shell nu onbezorgd kan gaan bouwen.

    Om een lang verhaal kort te maken: de prijs van de concurrenten ligt al snel 25-35 cent per kWh lager. Dat maakt Fastned 70-136 procent duurder dan zijn naaste concurrenten. En er komen snel meer concurrerende stations bij. Fastned zal vast opmerken dat het goed is dat er meer stations bijkomen, omdat dat ervoor zal zorgen dat er nog meer elektrische auto’s verkocht zullen worden en dat de toekomstige markt groot genoeg is voor meerdere spelers. Of Fastned een rol van betekenis zal blijven spelen in zo’n speelveld met machtige nieuwe concurrenten met enorme financiële middelen, waag ik echter te betwijfelen.

    Geen geld
    Uit het bovenstaande kunnen we concluderen dat de groei bij Fastned afneemt, dat de recente uitspraak van de Raad van State de deur openzet voor volledige concurrentie langs de snelwegen in Nederland en dat Shell in Nederland, zijn thuismarkt, via een lage promotieprijs marktaandeel gaat veroveren met zijn snel uitbreidend netwerk van snelladers. Dit is allemaal al zorgwekkend genoeg. Er komt echter nog een probleempje bij: Fastned heeft een heel zwakke financiële positie.

    Ondernemingen hebben veelal de neiging om hun financiële positie beter voor te stellen dan hij in werkelijk is. Zo ook bij Fastned. Uit de recente halfjaarcijfers blijkt dat het eigen vermogen van Fastned per 30 juni met 2,3 miljoen euro negatief was. Fastned doet hier wederom heel luchtig over:

    ‘The Board considers this acceptable given the steep growth curve of the business. Going forward, Fastned will continue to evaluate the available options to fund its growth, taking into account all relevant parameters and consequences including continuing a negative equity situation and decide accordingly.’ 

    Het zijn zeer donkere wolken die zich samentrekken boven Fastned

    Laat ik het op mijn eigen manier samenvatten: omdat we zo hard groeien hebben we geen eigen vermogen nodig. Dit is natuurlijk kletspraat. Voor de beursgang wist ik mijn hand te leggen op het ‘geheime’ rapport van ING. Volgens dat document heeft Fastned de komende 5 jaar ongeveer 40 miljoen euro per jaar nodig voor investeringen in netwerkuitbreidingen. Als Fastned geen eigen vermogen nodig heeft, waarom hebben ze dan in zowel 2018 als 2019 geprobeerd om 30 miljoen vermogen op te halen via mislukte aandelenemissies? 

    Per 30 juni toont de balans van Fastned nog 15,3 miljoen euro aan liquiditeiten. Dat lijkt een mooi bedrag, maar 9,1 miljoen is al nodig voor overeengekomen investeringen in capaciteitsuitbreiding. De overige 6 miljoen zal ruim voor kerstmis 2019 zijn gecommitteerd aan nieuwe investeringen en zal ook nodig zijn om verliezen te financieren. Zo luchthartig als Fastned boven reageert, zo nijpend zal de financiële nood binnen 6 maanden zijn. Particuliere investeerders zal vermoedelijk opnieuw gevraagd worden om mooie groene obligaties te kopen met een rendement van 6 procent. Dat deze obligaties heel erg risicovol zijn, beschreef ik al eerder.

    Kop in zand
    Meer concurrentie, minder marge, geen geld en amper groei. Het zijn zeer donkere wolken die zich samentrekken boven Fastned. Dat is geen goed nieuws, zeker niet na de zo turbulent verlopen beursgang. Op de eerste dag nadat de aandelen Fastned op de Euronext werden geïntroduceerd, noteerden ze een hoogste koers van 52,99 euro. In de weken daarna zakten ze echter weg, tot rond de 13 euro.

    De turbulentie in de aandelenkoers was het gevolg van een compleet gebrek aan liquiditeit op de eerste handelsdag. Dat de liquiditeit van het aandeel nog steeds een probleem is, blijkt wel uit de omzet in de aandelen Fastned op de dag dat ik de laatste hand leg aan dit artikel: op 9 augustus worden er 837 aandelen Fastned verhandeld, terwijl er 14,77 miljoen aandelen uitstaan.

    Natuurlijk mag je van een onderneming niet verwachten dat ze teveel nadruk leggen op bedreigingen voor de onderneming. Dat zou consumenten en financiers alleen maar kopschuw maken. Het heel luchthartig reageren op zwakke tweede kwartaal volumes en de zeer zwakke vermogenspositie doet mij echter meer denken aan struisvogelpolitiek: als we er niet over praten, dan bestaat het niet.

    Ps. Toen ik mijn eerste versie van dit artikel stuurde naar Fastned voor een reactie, kreeg ik het volgende antwoord:

    ‘Dank voor het voorleggen van het artikel. We hebben besloten het ter kennisgeving aan te nemen.’

    Wordt vast vervolgd.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur  Roel Gooskens Gevolgd door 583 leden
    Onafhankelijk analist. Voor FTM schreef hij o.a. een reeks spraakmakende stukken over beursfonds Value8.

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Roel Gooskens
    Verbeteringen of aanvullingen?    Stuur een tip
    Annuleren
    deel deze  quote
    Platform voor onderzoeksjournalistiek
    Op de hoogte blijven van ons belangrijkste nieuws? Meld je aan voor de nieuwsbrief:

    Website door:

    Hosting door:

    Jawel, ook FTM gebruikt cookies. Ook cookies van derde partijen, met strikte inachtneming van jouw privacy. Niet om bij commerciële partijen in het gevlij te komen, maar om de website te verbeteren. Meer weten? Zie ons cookiebeleid.



    Textise: Back to top

    This text-only page was created by Textise (www.textise.net) © Textise - CPC LLC
    To find out more about our product, visit Textise.org.