Are you a webmaster? Find out how to easily add Textise to your web site.


This page has been Textised!
The original page address was https://decorrespondent.nl/10485/omarm-het-donker-dan-zie-je-pas-wat-je-mist/250107522885-7dbc8ff5?share=1

Dit artikel is je cadeau gedaan door   Cadeau gedaan door   betalend lid Carlo Wijnen
 
 
Facebook
 
Twitter
 
LinkedIn
 
Whatsapp
 
E-mail
 
Link
 
Aanbeveling
11 September 2019
Leestijd 4 minuten
Herinner mij later  Herinner mij later  Herinnering uitzetten  Herinnering uitzetten 
In zijn boek The End of Night laat journalist Paul Bogard zien hoe kunstlicht de duisternis verovert, met soms desastreuze gevolgen. We bespraken het boek in de leesclub van De Correspondent en kwamen tot de conclusie: dit probleem is – in theorie – makkelijk op te lossen. Omarm het donker.

Omarm het donker, dan zie je pas wat je mist
Correspondent Ruimtevaart
Foto: Lisa van Casand (voor De Correspondent)

Jammer dat ik er na het lezen van dit boek een nieuw probleem bij heb, zegt een van de deelnemers aan de leesclub tijdens het introductierondje. Er volgt instemmend gemompel, ook van mij. Het was precies wat ik voelde na het lezen van The End of Night.            Natuurlijk wist ik dat onze nachten licht zijn, maar wat dat betekent en hoever de consequenties daarvan reiken, daarvan had ik geen idee.

In The End of Night reist journalist Paul Bogard naar de lichtste en donkerste plekken in de westerse wereld om te onderzoeken wat het verdwijnen van de duisternis met ons doet.

Hij schrijft over de verwoestende impact van kunstlicht op vleermuispopulaties, hoe babyschildpadden – verblind door felverlichte strandtenten – verdwalen op weg naar zee, hoe trekvogels te pletter slaan op natte parkeerplaatsen die ze vanwege de reflectie van het licht voor een meertje hielden. Hij schrijft over onze angst voor het duister en over onderzoeken die aantonen dat meer licht niet vanzelfsprekend tot meer veiligheid leidt.

Zijn verslag waaiert uit naar alle windrichtingen van het leven. Lichaam, geest, cultuur, natuur, zelfs de taal komt eraan te pas – want wat betekenen kinderliedjes over de sterren nog als de kinderen die ze zingen zelf geen sterren meer zien?

Overal zag ik de nachtelijke gloed die ons het zicht op de sterren ontneemt
Nederland is een van de meest lichtvervuilde landen ter wereld en nadat ik Bogards boek las, zag ik het overal – die nachtelijke gloed die ons het zicht op de sterren ontneemt. Ironisch, dacht ik, in een tijd waarin we met gigantische ruimtevaartprogramma’s steeds meer uithoeken van het heelal verkennen, zien we zelf nauwelijks nog sterren. Ik schreef een stuk              Lees ook: ‘De schaduwkant van al ons licht: voor elke ster die je ziet, zie je er negen niet’.   waarin ik, geïnspireerd door Bogards boek, onderzocht hoe het ervoor staat met de Nederlandse duisternis.  

Maar het was niet alleen het onderwerp van het boek dat mij zo raakte. Het was ook de vorm, de gelaagdheid van de zoektocht. Bogard is niet bang om wetenschap met poëzie te vermengen. Hij spreekt onderzoekers en sjamanen, laat zowel biologen als kunstenaars aan het woord. Hij laat zien hoe één enkel onderwerp een rijkdom aan betekenissen heeft. En hoe zinloos het is een probleem vanuit een enkel perspectief te benaderen.  

Wie het over lichtvervuiling heeft, heeft het over praktische zaken als verdwijnende diersoorten, maar ook over een diepgewortelde angst voor de duisternis. Het gaat over verspilling van geld en energie maar ook over een spiritueel verlies voor een soort – onze soort – die al duizenden jaren betekenis vindt in het licht boven ons.

Hoe waardevolle dingen ons door de vingers glippen
Terug naar de tafel, de leesclub. We praten over slaap en stilte en hoe waardevolle dingen ons soms zomaar door de vingers glippen en je pas te laat beseft wat er verdwenen is.  

We kijken naar de foto’s van Thierry Cohen,              Bekijk het werk van Thierry Cohen.   die portretten maakt van moderne steden met een ouderwetse sterrenhemel.

Niet iedereen is gecharmeerd van Bogards brede blik. ‘Hij scheert over de dingen heen’, zegt iemand, ‘en geeft ons overal een beetje informatie over, maar is nergens volledig.’ Een andere lezer werpt tegen dat je in het uitgebreide notenapparaat zelf de bronnen kunt vinden voor aanvullende informatie.

We praten over een recensie            waarin staat dat Bogards pleidooi voor duisternis in wezen elitair is. Alleen op welvarende plekken met een monocultuur zullen mensen zich veilig genoeg voelen om de lichten uit te doen, stelt de recensent.

Ik vertel over het plein waar ik woon, in een Amsterdamse buurt die tot voor kort de verkeerde lijstjes aanvoerde. Armoede. Werkloosheid. Onveiligheid. De buurman die ik probeerde te overtuigen van het belang van minder lantaarnpalen schudde meewarig zijn hoofd: ‘Je weet niet waar je woont.’

Die opmerking deed mij denken aan een mierzoet maar toch wel prachtig filmpje            waarin een man met een telescoop door Los Angeles loopt om mensen te laten zien wat er boven hen hangt zonder dat ze daar erg in hebben. Een gigantische maan, een heelal, een firmament. Ik begrijp mijn buurman, maar in zekere zin weten we allemaal niet waar we wonen. Ons plein ligt recht onder een sterrenhemel die we nauwelijks nog zien.

Er zitten kritische en enthousiaste lezers aan de leesclubtafel. Waar we het over eens zijn is hoe weinig mensen bekend zijn met lichtvervuiling en hoe geruisloos de duisternis dus uit ons leven verdwijnt. Zonde, want hoe deprimerend het boek op momenten ook is, er schuilt hoop in het feit dat dit probleem relatief makkelijk is op te lossen. Nou ja, makkelijk: in theorie in elk geval wel. Het licht uit. De duisternis omarmen.

Een eeuwigdurende dag
Terwijl ik deze terugblik schrijf, stuurt collega Lynn Berger een stuk              The New York Times: ‘As Phoenix heats up, the night comes alive’.   door over de nacht in Arizona. Vanwege de klimaatverandering is het daar nu ’s zomers zo warm dat intensieve activiteiten verplaatst worden naar de nacht. Sporten, werken in de bouw of op het land, het vindt steeds vaker plaats tijdens de donkere uren. De nacht als nieuwe dag.

Of dat de liefde voor duisternis vergroot, valt te bezien. Voorlopig betekent het vooral een extra goed verlichte nacht. Dat is dus ook nog een optie: als de lichte uren ons straks te heet worden, eindigen we met een eeuwigdurende dag.   

Meer lezen?     De schaduwkant van al ons licht: voor elke ster die je ziet, zie je er negen niet  Kunstlicht heeft ons veel gebracht, maar tegelijkertijd vervuilt al dat licht onze duisternis. Daardoor raken vogels van de leg, slapen mensen te weinig, en, misschien wel het allerergste, zien we nauwelijks nog sterren. Zo verliezen we onze verbondenheid met de natuur.   Lees of luister het verhaal hier      
 

 
42 × gedeeld
  Bewaar     Bewaar     Bewaard     Bewaard  
 
11 September 2019
Rutger Bregman

De meeste mensen deugen
Een nieuwe geschiedenis van de mens

Al eeuwen geloven we dat de mens geneigd is tot het slechte. Maar wat als we het al die tijd mis hadden? Als we uitgaan van het goede in de mens, kunnen we onze samenleving totaal anders inrichten.

Word lid en praat mee!
Als lid van De Correspondent kun je in gesprek gaan met onze correspondenten en andere leden. Deel jouw eigen ervaringen, vertel iets vanuit je vakgebied of stel vragen.

Er zijn onder dit stuk al 15 bijdragen geplaatst.

Benieuwd naar de rest van het artikel?
Dan kun je gewoon verder lezen. Wij geloven niet in betaalmuren, omdat we het belangrijk vinden dat onze journalistiek zoveel mogelijk mensen bereikt.

Tegelijkertijd kunnen we onze verhalen alleen maken als betalende leden ons steunen. Vind je onze journalistiek belangrijk? Word dan ook lid!



Maak kennis met De Correspondent
Wil je vaker gratis kennismaken met onze journalistiek?

Schrijf je in voor de proefmail en ontvang telkens het beste verhaal van de week in je inbox, geselecteerd door redacteuren Lena Bril, Mayke Blok en Malouk van der Velden.





Textise: Back to top

This text-only page was created by Textise (www.textise.net) © Textise - CPC LLC
To find out more about our product, visit Textise.org.