Are you a webmaster? Find out how to easily add Textise to your web site.


This page has been Textised!
The original page address was https://www.nrc.nl/nieuws/2019/09/11/arts-die-hielp-bij-euthanasie-vrijgesproken-voor-moord-a3972931?share=1

N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.

Euthanasie door arts op demente vrouw was geen moord
Met de uitspraak wordt een 68-jarige arts ontslagen van rechtsvervolging nadat zij euthanasie had gepleegd.

  11 september 2019
  Leestijd 3 minuten
[Image: De rechtszaak draait om een verpleeghuisarts die in april 2016 een 74-jarige dementerende vrouw assisteerde bij levensbeëindiging.]  
De rechtszaak draait om een verpleeghuisarts die in april 2016 een 74-jarige dementerende vrouw assisteerde bij levensbeëindiging.  Foto Roos Koole/ANP  
Een 68-jarige arts die in 2016 euthanasie pleegde op een demente vrouw heeft zich niet schuldig gemaakt aan moord. Catharina A. heeft zorgvuldig gehandeld, oordeelde de rechtbank Den Haag woensdag. A., die zelf niet aanwezig was in de rechtszaal, is daarom ontslagen van alle rechtsvervolging.

De arts is niet vrijgesproken, omdat er geen sprake was van een strafbaar feit. A. hoefde volgens de rechtbank de wens van de patiënt niet te verifiëren, omdat dat door de toestand waar de vrouw in verkeerde niet meer mogelijk was. Afzien van euthanasie, had volgens de rechter afbreuk gedaan aan de wilsverklaring van de vrouw.

De unieke zaak schept meer duidelijkheid voor artsen in de toekomst, over wanneer hulp bij levensbeëindiging is toegestaan. Het was voor het eerst dat een arts werd vervolgd voor het uitvoeren van euthanasie. Het Openbaar Ministerie eiste vorige maand dat de arts schuldig zou worden bevonden aan moord, maar eiste geen straf. Daarbij rekening houdend met haar goede intenties, haar volledige medewerking en het feit dat zij al was getroffen door de vervolging en een eerdere procedure bij de tuchtrechter.

Justitie wilde bewijzen dat de euthanasie niet op verzoek van de patiënt was gedaan, omdat zij ten tijde van de levensbeëindiging niet meer wilsbekwaam was. Dan zou er sprake zijn geweest van moord. Maar volgens de rechtbank is de euthanasie wel op verzoek van de patiënt gedaan en bij de uitvoering heeft de arts voldaan aan alle zorgvuldigheidseisen in de euthanasiewet. Dit betekent dat van moord en onzorgvuldige euthanasie dus geen sprake was.

Menswaardig afscheid
De zaak draait om een verpleeghuisarts die in april 2016 een 74-jarige dementerende vrouw assisteerde bij levensbeëindiging. Toen bij de vrouw, een voormalig kleuterleidster, dementie werd geconstateerd legde zij in een wilsverklaring vast dat ze euthanasie zou willen en absoluut niet opgenomen zou willen worden in een verpleeghuis. Ze wilde „menswaardig” afscheid kunnen nemen van haar naasten en euthanasie als ze daar zelf „de tijd rijp voor acht”. Ze besprak haar wilsverklaring regelmatig met haar huisarts, geriater en familie.

Lees ook: Eerste strafvervolging van een arts om euthanasie  
Eenmaal in een Haags verpleeghuis, was ze diep ongelukkig, doolde door de gangen, bonkte op deuren en zei regelmatig dat ze dood wilde. Maar volgens het OM gaf ze „gemengde signalen over haar doodswens” af. In goed overleg met de familie, psycholoog, levenseindekliniek en het behandelteam van de dementerende vrouw ging de arts, inmiddels een gepensioneerde specialist ouderengeneeskunde, alsnog over tot euthanasie.

Artsen mogen, sinds de invoering van de euthanasiewet in 2002, meewerken aan euthanasie als er sprake is van „ondraaglijk” en „uitzichtloos” lijden bij een patiënt. Maar die hulp is aan strenge eisen en zorgvuldigheidsregels gebonden. Zo moet de patiënt vrijwillig tot het besluit komen en moet een tweede arts meekijken bij de beoordeling. Essentieel is dat de persoon in kwestie wilsbekwaam is.

Onzorgvuldig
Justitie ging ervan uit dat de verpleeghuisarts „met de beste intenties” heeft gehandeld. Maar de centrale vraag was volgens het OM: hoe moeten artsen omgaan met euthanasie bij wilsonbekwame patiënten die nog wél kunnen communiceren en die daarbij in afwijking van hun eerdere wilsverklaring aangeven een levenswens te hebben. Belangrijk, want euthanasie is „ingrijpend en onomkeerbaar”, aldus de officier van justitie.

Lees ook: Is een stiekem spuitje ‘moord’?  
Zolang de vrouw in staat was tot communiceren, had de arts met haar in gesprek moeten blijven over haar doods- of levenswens. Bij twijfel, had de verpleeghuisarts moeten afzien van euthanasie, aldus het OM. De arts zou niet hebben voldaan aan alle zorgvuldigheidseisen. Eerder kwamen de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie en het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg tot dezelfde conclusie. Maar volgens de rechtbank handelde A. wel zorgvuldig.

Dubbelzinnig
De tuchtrechter, die erop toeziet dat de leden van een beroepsgroep zich aan de gedragsregels van hun beroep houden, oordeelde eerder dat de verklaringen die de dementerende vrouw had afgelegd dubbelzinnig waren. Zo was niet duidelijk op welk specifiek moment de vrouw euthanasie zou willen laten plegen. Justitie vond de wilsverklaring wel duidelijk. Wel vond de tuchtrechter dat de arts voldoende had overlegd met de familie en collega’s van de vrouw en naar „eer en geweten” handelde bij de levensbeëindiging.

Sinds de invoering van de euthanasiewet in 2002 zijn er al wel vaker artsen berispt of gewaarschuwd door de tuchtrechter, maar het is voor het eerst dat een arts strafrechtelijk vervolgd is.

Correctie (11-09-2019): In een eerdere versie van dit bericht stond dat Catharina A. is vrijgesproken voor moord. Dat klopt niet en is hierboven aangepast. A. is ontslagen van alle rechtsvervolging, omdat er geen sprake was van een strafbaar feit.

Opmerkingen? Mail ons
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt. U kunt ons ook anoniem een tip geven.


Toevoegen aan
+  verzameling
Meest gelezen
Lees ook deze artikelen


    Textise: Back to top

    This text-only page was created by Textise (www.textise.net) © Textise - CPC LLC
    To find out more about our product, visit Textise.org.